Archive for the ‘klimat’ Category

postheadericon Klimat kontynentalny

Klimat kontynentalny wykazuje znacznie większe różnice pomiędzy poszczególnymi porami roku, a brak pary wodnej w otaczającym ziemię powietrzu powoduje znacznie szybsze ocieplenie w czasie okresu wegetacyjnego oraz silniejsze oziębienie w okresie zimy. Okres wegetacyjny jest skrócony w rejonach o mroźnych zimach przez fakt dłuższego występowania przymrozków, a w rejonach o cieplejszym kontynentalnym klimacie — przez występujące wczesnym latem posuchy, co jest częściowo powodowane przez występujące wówczas wysokie temperatury. Późne ale nagłe ocieplenie w okresie wiosny oraz prawie z reguły występujące posuchy w okresie wczesnego lata ułatwiają wiosenne prace polowe i przyspieszają dojrzewanie roślin. Ilość opadów w ciągu roku w rejonach o klimacie kontynentalnym wynosi prawie zawsze poniżej 600 mm, przy czym skuteczność ich jest poważnie obniżona wskutek wysokich temperatur trwających podczas wegetacji roślin i małej wilgotności powietrza oraz wynikającego z tego znacznego parowania. Dane dla Syberii leżącej w strefie umiarkowanej o klimacie kontynentalnym stanowią przykład występujących tam jaskrawych różnic temperatur pomiędzy latem a zimą. Tylko wysokie temperatury w okresie lata, pomimo krótkiego okresu wegetacyjnego, umożliwiają uprawę najważniejszych zbóż i takich okopowych o krótkim okresie wegetacyjnym, jak np. ziemniaki. Działanie bardzo niskich temperatur zimowych jest częściowo złagodzone przez długotrwałą i grubą pokrywę śnieżną.

postheadericon Klimat morski

W chłodnym morskim klimacie strefy umiarkowanej wyparowanie wynosi 50% rocznych opadów, a w rejonach suchych jest ono ponad dwukrotnie silniejsze. Przewaga wyparowań odkrytych powierzchni wodnych nad opadami występuje w skrajnie suchym klimacie stepowym. Tutaj wzrost roślin zależy wyłącznie od wielkości opadów, a bez sztucznego nawodnienia lub oroszenia uprawa roślin polowych jest niemożliwa. Na takich terenach konieczne jest nastawienie wszystkich zabiegów, a więc uprawy roli, następstwa roślin i innych na wychwycenie skromnych opadów i ich zachowanie w glebie oraz ograniczenie powierzchniowego wyparowania. W wyniku powyższych okoliczności sama wielkość opadów rocznych bez uwzględnienia warunków temperatury i parowania mówi bardzo niewiele o ich wpływie na wzrost roślin i stan gleby. W chłodnym morskim klimacie strefy umiarkowanej 700 mm rocznego opadu nadaje klimatowi wysoką wilgotność, podczas gdy ta sama suma opadów w strefie podzwrotnikowej o przeciętnej rocznej temperaturze ponad 15CC powoduje, że uprawa roślin i ich plony mogą być poważnie ograniczone z powodu niedostatku wilgoci. Temperatura i opady determinują sposób użytkowania gleby, wydajność roślin polowych i wyznaczają tym samym systemy gospodarcze rolnictwa. Podstawowe znaczenie dla uprawy i plonowania poszczególnych roślin mają stosunki cieplne, ale o tym, w jakim stopniu rośliny wykorzystują dostarczaną im energię, rozstrzyga ilość będącej do ich dyspozycji wilgoci. Także w klimacie umiarkowanym średnich szerokości geograficznych charakter rolnictwa jest określony przede wszystkim przez wilgotność. Szczególnie typowy pod tym względem jest jej wpływ na udział okopowych i pastewnych w użytkach rolnych. Im wilgotniejszy jest klimat, tym bardziej wzrasta udział pastewnych łącznie z trwałymi użytkami zielonymi.

postheadericon Klimat pustynny

Charakterystycznymi cechami tego klimatu są: mała ilość opadów, wysoka temperatura miesiąca najcieplejszego, znacznie wyższa, niż się to obserwuje w pasie deszczowym strefy równikowej oraz wyraźne rozgraniczenie poszczególnych pór roku. Produkcja rolnicza i uprawa roślin bardziej wymagających jest tu możliwa jedynie przy stosowaniu nawadniania. Po spełnieniu tego warunku produkcja rolnicza może osiągać rekordowe wydajności, gdyż z jednej strony nie wypłukane gleby zawierają wprost niewyczerpane zasoby składników pokarmowych, a z drugiej korzystne stosunki cieplne powodują to, że okres wegetacyjny jest bardzo długi, i trwa nawet cały rok. Dogodne dla produkcji rolniczej warunki z dostateczną ilością wody istnieją w tej strefie jedynie w oazach nawadnianych lub położonych nad brzegami rzeki. Tylko w nich zatem rozwija się produkcja środków żywności, a jednocześnie powstaje zdumiewające zagęszczenie ludności, będące przeciwieństwem pobliskich prawie bezużytecznych gleb . stepowych. Charakterystyczna dla tych oaz palma daktylowa dostarcza owoców będących zarówno pożywieniem miejscowej ludności, jak i artykułem eksportowym. Poza tym znajdujemy w oazach intensywną gospodarkę rolniczą z uprawą zboża, zwłaszcza pszenicy, oraz warzyw i owoców, jak dynia i melony. Stepy wykorzystują koczownicy jako prymitywne pastwiska, na których zależnie od ich wydajności i jakości porostu prowadzi się albo chów owiec, albo chów nie wymagających ras. bydła wyłącznie dla uzyskania chudźców lub pólopasów.

postheadericon Klimat suchy

W skrajnie suchym klimacie stepowym jedynie pszenica i jęczmień nadają się jeszcze do uprawy. W cieplejszym klimacie kontynentalnym strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej ziemniaki i buraki cukrowe zostają zastąpione przez kukurydzę, której wymagania wilgotnościowe są jednakże znacznie wyższe niż zbóż. Najlepsze stanowiska dla kukurydzy stwarzają czarnoziemy; na brązowych lub nawet szarych glebach stepowych nie można jej już dostarczyć koniecznej ilości wilgoci. Przyczyną tego. że w Związku Radzieckim wbrew wszelkim usiłowaniom nie udaje się poważnie rozszerzyć powierzchni uprawy kukurydzy na ziarno, w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, które posiadają w Pasie Zbożowym największy rejon uprawy kukurydzy w świecie, jest fakt, że Związek Radziecki posiada zasadniczo gorsze niż USA warunki wilgotnościowe. Rośliny strączkowe i oleiste posiadają mnóstwo gatunków o bardzo różnorodnych wymaganiach odnośnie stosunków klimatycznych i mają tym samym dużą zdolność przystosowawczą. Jednakże wpływ wilgotności klimatu nie ogranicza się wyłącznie do zaopatrywania roślin w wodę. Wilgotność posiada ponadto dla wzrostu roślin niezwykle ważne znaczenie pośrednie wiążące się ze sposobem nawilgocenia i namywania gleby uprawowej. Im wilgotniejsza jest gleba w okresie wegetacji, tym większa jest żywotność mikroorganizmów i tym intensywniej przebiega proces rozkładu próchnicy. Dlatego też w organizacji gospodarstwa w klimacie wilgotnym należy uwzględnić konieczność wzbogacenia gleby w próchnicę, wówczas gdy w klimacie suchym problem zaopatrzenia gleby w próchnicę w organizacji gospodarstwa nigdy nie odgrywa większej roli. Stosunek wielkości opadów do wyparowań warunkuje stan fizyczny i chemiczny gleby.